کتاب امیرکبیر و ایران مربوط است به هرآنچه در مورد امیرکبیر است. فریدون آدمیت در این کتاب به شرح زندگانی امیرکبیر از بدو تولد تا زمان مرگ او میپردازد. اقدامات سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و مذهبی امیرکبیر و اصلاحات و تفکرات این شخص از مهمترین بخشهای این کتاب است. در مقدمه کتاب امیرکبیر را تنها فردی که به درستی میتوان اشرف مخلوقات نامید تعریف کرده است.
فراهانی (۱۲۳۰–۱۱۸۶) معروف به امیرکبیر، یکی از صدراعظمهای بزرگ و نامدار ایران در دوره ناصرالدینشاه قاجار بوده است. اصلاحات امیرکبیر اندکی پس از رسیدن وی به صدارت آغاز گشت و تا پایان صدارت کوتاه او ادامه یافت. مدت صدارت امیر کبیر ۳۹ ماه (سه سال و سه ماه) بود. وی مؤسس دارالفنون بود که برای آموزش دانش و فناوری جدید به فرمان او در تهران تأسیس شد. همچنین انتشار روزنامه وقایع اتفاقیه از جمله اقدامات وی بهشمار میآید. امیرکبیر پس از این که با توطئه اطرافیان شاه از مقام خود برکنار و به کاشان تبعید شد، در حمام فین به دستور ناصرالدینشاه به قتل رسید. پیکر وی در شهر کربلا به خاک سپرده شده است.
