این‌ کتاب‌ خلاصه‌ای‌ است‌ از دو مجلد اول‌ و دوم‌ کتاب‌ «تاریخ‌ ادبیات‌ در ایران‌» نوشته‌ همین‌ مولف‌. موضوع‌ این‌ مجلد ، تاریخ‌ ادبی‌ ایران‌ از آغاز عهد اسلامی‌ تا اوایل‌ قرن‌ هفتم‌ هجری‌ یعنی‌ تا دوران‌ حملات‌ تاتار و مغول‌ است‌. آنچه در این اثر به آن پرداخته شده، تاریخ ادبی ایران است که از آغاز دوره ی اسلام تا ابتدای قرن هفت هجری و دوران یورش تاتار و مغول به ایران پیگیری شده است. "ذبیح الله صفا" علت تالیف این کتاب به صورت خلاصه را چنین اعلام داشته که کتاب اصلی به جهت مفصل بودن، بیشتر مورد استفاده ی محققین تاریخی و ادبی قرار می گیرد؛ اما اگر قرار باشد مطالبی به صورت مدون از "تاریخ ادبیات ایران" جهت مطالعه ی دانشجویان و علاقمندان ارائه شود، کتاب پیش رو به خوبی از عهده ی این وظیفه برمی آید.