انوره دوبالزاک در کتاب مادام دولاشانتری (روی دیگر تاریخ معاصر) سعی می‌کند ضمن بیان رویدادها و حوادث در قالبی داستانی، نگاهی به روی دیگر تاریخ کشور فرانسه در قرن هجدهم داشته باشد. او پس از انتشار کتاب مادام دولاشانتری مابقی آن را به نام «محرم» در سال 1848 به سرانجام می‌رساند. انوره دوبالزاک هنوز نمی‌داند که این اثر آخر اوست. عنوانی که بر این دو قسمت می‌گذارد تا این دو بخش را یکسان کند بسیار پرمعناست. انگار خواسته باشد بر این واپسین اثر امضایی سمبولیک بگذارد. در حقیقت می‌توان بر تمامی «کمدی انسانی» نام «روی دیگر تاریخ معاصر» گذاشت. قسمت اول داستان، زندگی فردی سرخورده از انقلاب به نام گودفروآ را به تصویر می‌کشد که زندگیش در انزوا و افسردگی می‌گذرد، اما او پس از آشنایی با گروه خیریه مادام دولاشانتری دچار تحولی اساسی می‌شود. مادام دولاشانتری، زنی که در جریان انقلاب 20 سال از عمر خود را در زندان گذرانده، حتی دخترش نیز در آن راه اعدام شده است. انجمن خیریه، مادام دولاشانتری مخفیانه به مردم تهیدست پول قرض می‌دهند، ‌اما این بار باید زندگی کسی را نجات دهند که صادر کننده حکم اعدام دختر خانم دولاشنتری بوده.