نوشتار حاضر تلاشی است به منظور تبیین مفهوم و عناصر تشکیل دهنده "هویت ایرانی" و پیوند و ارتباط آن با ناسیونالیسم که از هفت فصل تشکیل شده است. در فصل اول با عنوان "اساس یا بنیاد هویت" به ترتیب عوامل مشخصه هویت بررسی شده، آنگاه به هسته‌های متعدد هویت فردی، گروهی، فرهنگی، قومی و ملی تشریح گردیده، سپس موضوع احساس هویت به بحث گذاشته شده است. در فصل دوم درباره مفهوم "هویت اجتماعی" توضیح داده می‌شود. در فصل سوم مراحل تکوین هویت از منظر "فروید" بررسی شده و در فصل چهارم از علل و چگونگی ایجاد و اختلالات هویت و شخصیت صحبت به میان آمده است .در فصل پنجم با عنوان "ناسیونالیسم ایرانی: عوامل همگرا و واگرای فرهنگی ـ سیاسی از این مقولات بحث می‌شود: پیشینه موضوع، تکوین مولفه‌های ملت ایران، عوامل فرهنگی همگرایی ملی، عوامل واگرایی ملی و پیشنهادهای کاربردی. در فصل ششم، از "نوروز" به مثابه نماد همبستگی و هویت اقوام ایرانی یاد می‌شود و به نقش پیوندگر نوروز، خاستگاه نوروز، اسطوره نوروز، تشیع و شیعی شدن نوروز اشاره می‌گردد. در آخرین فصل کتاب نیز از شیوه‌های تعلیم هویت از طریق اجتماع، گروه‌های مدرسه، ایل روستا، محله و جامعه سخن به میان می‌آید. کتاب با عکس‌هایی از مصادیق با نمونه‌های مربوط به موضوع مورد بحث همراه است.