جلد دهم نمایش های ایرانی، از ۱۳۲۰ تا انقلاب اسلامی در بهمن ۱۳۵۷ است. در اصل در این مجلد تئاتر در دوران پهلوی دوم مورد بررسی قرار گرفته است. در دوره دکتر مصدق تئاتر از یک آزادی عمل بهتری نسبت به دوران رضاخان برخوردار است؛ اما تئاتر و کلا هنر در این دوره در حیطه گروه های چپ قرار می گیرد که خیلی از بزرگان تئاتر نیز خواسته یا ناخواسته به این سمت کشیده شدند. در واقع در زمان مصدق تئاتر یک شکل انسجام یافت های پیدا می کند؛ ما در آن دوره شاهد آن هستیم که متولیان تئاتر نه دولت بلکه اقشار مختلف مردم هستند. بعد از کودتای ۲۸ مرداد عوامل قدرت به دنبال آن بودند تا در عالم هنر و ادبیات برای خود مشروعیتی را دست و پا کنند. متاسفانه در این دوره تئاتر رنگ و بوی دولتی به خود می گیرد که نظارت دولتی بر تئاتر بسیار مشهود است. این روند تا پیروزی انقلاب اسلامی ادامه پیدا می کند.
