در این کتاب، در قالب ده مقاله، چالش‌های جامعه و دولت ایران در عصر مدرن، بحث و بررسی می‌گردد. این مقالات پیش از این در مجلات کشور به چاپ رسیده است. عناوین بخش‌ها و مقالات عبارت‌اند از: "ساختار دولت و پویش‌های اصلاحی (ویژگی‌های اساسی ساختار قدرت دولت قاجاری؛ امیرکبیر در ترازوی تنقید؛ دارالفنون: نخستین گام‌های توسعه‌ی فرهنگی در دولت قاجاری؛ ظهور موقعیت بحرانی در حکومت مشروطه)"، "اندیشه‌گری در افق عصر مدرن (غرب در چشم و دل روشنفکران ایرانی؛ نظریه‌ی گذار از دولت خودکامه به دولت مطلقه‌ منظم؛ سیاحت‌نامه‌ی ابراهیم بیک، بیانیه‌ای علیه وضع موجود؛ رویکرد غربگرایانه؛ نوسازی ایران، بررسی دیدگاه‌های روزنامه‌ی کاوه)"، "تحولات مذهبی و ظهور فرقه‌ای جدید (شیخیه از اعتراض تا تاسیس فرقه‌ی مذهبی؛ شیخیه و بابیه)".