گیلکی، مانند دیگر زبان‌های ایرانی، گویش‌ها و لهجه‌های بسیار دارد که گویشوران آن در بخش‌های شمال ایران سکونت دارند. البته می‌توان برای هریک از این گویش‌ها و لهجه‌ها الفبای ویژه وضع کرد، اما این کار علاوه‌بر آنکه مشکل‌گشا نیست، پیوندهای زبانی را گسسته می‌کند. بنابراین بهتر است برای گیلکی (با همۀ گوناگونی) الفبای واحدی نگاشته شود، اما ملاحظات آوایی همۀ گویش‌ها و لهجه‌ها به‌گونه‌ای مراعات شود که امکان نگارش هر کلمه مطابق تلفظ آن در هر منطقه فراهم شود. این کار با تدوین شیوه‌نامۀ مناسب و تعیین اصول و قواعد یکسان برای نگارش واژه‌های قاموسی یا نقشی/ دستوری امکان پذیر می‌شود.