نیل در دههٔ سوم زندگی مجذوب معلم درونگرا و خویشتندار اما رئیسمآب خود الیزابت فینچ میشود. الیزابت فینچ «فرهنگ و تمدن» درس میدهد و شاگردان و درنهایت خوانندگانش را به چالش میکشد تا مستقلاً بیندیشند. نیل سخت مجذوب شخصیت معلمش شده و نیز به روش نامتعارف او در پیادهکردن تاریخ و فلسفه در امور عادی زندگی. معلم به امپراتور یولیانوس علاقهٔ وافری دارد. شاگرد بعد از مرگِ الیزابت فینچ یادداشتهایش را مییابد و به کاوشی پیگیرانه دربارهٔ آثار و احوال امپراتور یولیانوس میپردازد. جریان تاریخ و زندگینامه، هم آبشخور روح و روان و اندیشهٔ خوانندگان میشود و هم راهنما و راهگشای زندگانیشان. عشق افلاطونی یکجانبه و نافرجام نیل و مرگ الیزابت فینچ آتشی میزند به اشتیاق نیل برای کاوشی تغزلی و اندیشهبرانگیز در عشق، دوستی، سوگ، و پژوهش در اسرار و احوال یک شخصیت تاریخی.
