تفکر نقادانه می‌تواند به‌مثابه جعبه‌ابزاری از مهارت‌ها تصور شود که کودکان را قادر می‌سازد عمیق‌تر و روشن‌تر دربارۀ آنچه به آن باور دارند (آنچه می‌خوانند یا در رسانه‌ها می‌شنوند یا …) و دربارۀ آنچه باید انجام دهند فکر کنند. چنین تفکری به آنها کمک خواهد کرد نسبت به اطلاعاتی که دریافت می‌کنند هوشیارتر باشند و کمتر در معرض قانع شدن متعصبانه، پیش‌داوری و باور یا رفتار نامعقول قرار گیرند. پرورش این مهارت‌ها در مدرسه از آن‌رو اهمیت دارد که یادگیری عاقل و منطقی بودن، مستقل بودن و برای خود فکر کردن عناصر کلیدی هر نوع آموزش است. در بخش نخست کتاب، جنبه‌های مختلف تأمل نقادانه متناسب با گروه سنی پیش‌دبستان و دبستان بررسی شده‌اند. این جنبه‌ها شامل پرسیدن پرسش‌های بجا، فهم چشم‌انداز، عاقل و منطقی بودن، و پرورش مهارت‌های پژوهش و تحلیل است. در بخش دوم، کودکان با تأمل فلسفی و بررسی ماهیت شناخت، تعارضات اخلاقی و مسئلۀ ادراک آشنا می‌شوند.