کتاب «حکایت دختران قوچان: ازیادرفتههای انقلاب مشروطیت» نوشتهی افسانه نجمآبادی، اثری برجسته در زمینهی تاریخ اجتماعی و فرهنگی ایران است که به بررسی وقایع مرتبط با بردهداری و فروش دختران شهر قوچان در قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم میپردازد. این اتفاق زمانی رخ داد که ایران در آستانهی جنبش مشروطهخواهی و اصلاحات اجتماعی و سیاسی بود. کتاب با تحلیلی دقیق از زمینههای تاریخی و اجتماعی دورهی قاجار، به بررسی جنسیت و نقش زنان در جامعهی ایران میپردازد. نجمآبادی نشان داده که چگونه شرایط اجتماعی زمانه و نظامهای اقتصادی موجب شد تا دخترانی از قوچان بهعنوان برده فروخته شوند و تأثیرات این دادوُستد فراموششده را بازگو میکند. نویسنده با بهرهگیری از رویکردهای مطالعات جنسیت، به بررسی عمیق نقش زنان در این واقعه و همچنین نحوهی بازنمایی این ماجرا در تاریخنگاری میپردازد. او تأکید دارد که دختران قوچان نه صرفاً در نقش قربانی بلکه بهعنوان مبارزانی برای حقوق بشر باید درخور توجه قرار گیرند و در حافظهی جمعی ایرانیان ماندگار باشند.
