خلیل ملکی (۱۲۸۰ در تبریز - ۱۳۴۸ در تهران) از سیاستمداران معاصر ایرانی و از گروه ۵۳ نفر از رهبران حزب توده بود که بعدها از حزب توده منشعب شد. همچنین او از افراد تشکیل دهنده جبهه ملی اول بود.او در ملی شدن نفت نقشی اساسی داشت و علیرغم داشتن اختلاف عقیده با دکتر مصدق در بسیاری مسائل، تا پایان کار وی در شمار یاران نزدیک وی ماند. ملکی در بسیاری از مواقع تمجید از مصدق را با انتقاد مودبانه، اما در عین حال جدی سیاست های او در هم می آمیخت. او مصدق را به نداشتن برنامه برای حل مشکلات ایران متهم می کرد.درست یک سال پیش از کودتای مرداد ۱۳۳۲ ملکی با ناکافی دانستن مبارزه با دشمن خارجی، مصدق را سرزنش کرد. او می گفت دولت هیچ برنامه برای پایان دادن به نابرابری ها در ایران ندارد. او همچنین مصدق را بخاطر ناتوانی در تأسیس یک حزب سیاسی مورد انتقاد قرار می داد. ملکی سقوط مصدق را در صورت تغییر ندادن سیاست هایش قطعی می دانست. او با آنکه مخالسرسخت بعضی از جنجالی ترین تصمیمات نخست وزیر (بخصوص تصمیم به برگزاری همه پرسی برای انحلال مجلس و در نتیجه دادن بهانه قانونی به شاه برای عزل او از نخست وزیری) بود، با وجود مخالفتش با مصدق پیر و خسته، به او گفته بود که "من تا جهنم به دنبال شما می آیم".
