سرگذشت شگفت‌انگیز حیات بر روی زمین شرح دلایل، مدارک و شواهد مربوط به نظریه‌ی تغییر و تحول جانداران، یا نظریه‌ی فرگشت است که توسط چارلز داروین، زیست‌شناس انگلیسی، ارائه شد. داروین یکی از بزرگترین مردان علم است که با ارائه‌ی نظریه ی تغییر و تحول انواع جانداران و برانداختن نظریه‌ی ارسطویی مبنی بر ثابت بودن شکل جانداران، زیست‌شناسی و پزشکی را برای همیشه تغییر داد و تأثیر عظیمی بر دانش و فلسفه گذاشت. بسیاری او را هم طراز نیوتون می‌دانند، زیرا کاری را که نیوتون در فیزیک انجام داد، داروین در زیست‌شناسی انجام داده است.
داروین نظریه‌ی تغییر و تحول جانداران را در کتاب منشاً انواع خود منتشر کرد. در این کتاب که هنوز هم منتشر و خوانده می شود، شیوه‌ی تغییر جانداران به موجودات پیچیده‌تر طی تاریخ زیست‌شناسی توضیح داده شده است.