قرة العین کتابی است مشتمل بر امثال و حکم فارسی و عربی و نوادر حکایات که در حدود نیمۀ قرن ششم در دورۀ حکومت سلجوقیان به رشتۀ تحریر درآمده است. این اثر از یکسو تعداد زیادی از امثال فارسی و عربی را دربردارد و از سوی دیگر نویسندۀ آن کوشیده است تا آن امثال را با اشعار فارسی و عربی و نیز آیات قرآن پیوند دهد. افزون بر این در قرة العین حکایاتی بدیع آمده است که در بافت اصلی آنها آیات قرآن به کار رفته است و این آیات برای حکایات نقش مکمل دارند. حکایتهایی که دربارۀ شخصیتهای معروف ایرانی و عرب مسلمان و گاه یهودی و مسیحی است، کسانی مانند: شمسالمعالی، ابوالعینا، ابنالمجاهد، اسحق موصلی، شموئیل یهودی و حمّاد مسیحی. گردآوردن امثال و حکم، بهویژه امثال و حکم فارسی همراه با آیات قرآنی متناظر با آنها علاوه بر اینکه پایگاه ادبی امثال را فزونی بخشیده، آیات را نیز قابل فهمتر و در اذهان ماندگارتر کرده است. همچنین مخاطب از رهگذر مطالعۀ امثال و حکم تطبیق یافته و با آیات قرآن بهویژه در بخش حکایات، به سادگی از روش به کارگیری آیات در موقعیتهای مختلف آگاه میشده است.
