«مفتاح الفضلا» فرهنگ لغت فارسی به فارسی از سدۀ نهم است که در شبه قارۀ هند نوشته شده و در آن گاهی به معادل‌های عربی و هندی واژه‌های فارسی نیز اشاره شده است. در زمان تألیف این کتاب، زبان فارسی در بین طبقات دولتی و فرهنگی جامعۀ هند به عنوان زبان رسمی گسترش و ثبوت پیدا کرده بود؛ بنابراین نیاز به شناخت بهتر فرهنگ و ادبیات فارسی و آموختن خود زبان فارسی و داشتن ابزارهای آموزشی آن در میان نخبگان جامعه به‌شدت حس می‌شد. 
مفتاح الفضلا دو فسم دارد. قسم اول دربردارندۀ فهرست کلمه‌ها و تعاریف آنهاست و در قسم دوم کلمات مرکب و عبارات ادبی استخراج‌شده از اشعار مختلف گرد آمده است. قسم دوم بیشتر تخصصی است و حقیقتاً می‌توان آن را «فرهنگ شعری» نامید. هر دو قسم بر اساس حروف الفبا تنظیم شده است؛ البته روش تنظیم و ترتیب واژه‌های این فرهنگ، کاملاً منطبق با روش مرسوم امروزی نیست. مدخل‌ها ابتدا بر اساس حرف اول واژه که مؤلف آن را «باب» نامیده، سپس بر اساس حرف آخر آن که معمولاً در فرهنگ‌های دیگر آن را «فصل» می‌نامند و مؤلف به جای فصل، نام حرف الفبایی مدنظر را ذکر کرده، تنظیم شده است؛