نحو زبان فارسی میکوشد تا برپایهی زبان‌شناسی نقش‌گرا زوایای گوناگون دستور زبان فارسی را بکاود و تبیینی نقش‌گرا از آن به دست دهد. نویسنده در فصل آغازین کتاب رویکردهای گوناگون زبان‌شناسی نقش‌گرا را شرح میدهد و آن‌گاه برپایهی یکی از آن‌ها، عناصر گوناگون دستور زبان فارسی را، مانند گذرایی، ساخت‌موضوعی، توالی کلمات، بندهای موصولی، توالی بندهای قیدی، بندهای حرف‌اضافه‌ای، توالی صفات، قلب نحوی و ...، را بررسی میکند. نکته‌ای که کم‌تر مورد توجه دستوریان بوده اما در این کتاب مورد توجه قرار گرفته، استفاده از متون واقعی و پیکره‌های زبانیِ موجود در زبان فارسی است، که این باعث شده تا تصویری هرچه نزدیک‌تر به واقعیت‌های زبان فارسی فراهم آید.