شناخت ویژگیهای هنر تصویری در ایران کاوش در سرچشمههای کهن و باستانی این هنر و بررسی تداوم آن در دورهی اسلامی را ایجاب میکند. هنر تصویری در ایران در مسیر تحولش بارها با فرهنگهای بیگانه و سنّتهای ناهمگون شرقی و غربی نیز برخورد کرده و غالباً به نتایج جدید دست یافته است. بهراستی ادوار شکوفایی و بالندگی این هنر را باید محصول اقتباسهای سنجیده و ابداعات تازه دانست. البته با وجود تأثیرات خارجی گوناگون و دگرگونکننده میتوان نوعی پیوستگی فرهنگی را در تحولات تاریخی هنر تصویری بازشناخت. همچنین لازم است آثار مکشوف در خارج از مرزهای کنونی ایران را نیز در نظر گرفت. با وجود کوششهایی که در حوزهی تاریخ هنر تصویری در ایران صورت گرفته، تاکنون تاریخ تحلیلی و جامع این هنر تدوین نشده است. در این درسگفتارها، بر اساس اطلاعات موجود، طرحی کلی از دورهبندی تاریخی ارائه میشود که در آن ملاک تفکیک دورانها، دگرگونی دیدِ هنری و ویژگیهای سبکشناختی است و نه لزوماً مقاطع معمول در تاریخ تحولات سیاسی و اجتماعی ایران. بر این مبنا، در کتاب حاضر، سیر تحولات هنر تصویری در ایران را در چهار بخش کهن، میانه، جدید و معاصر از نظر میگذرانیم.
