جنگ سردی که در پی ختم جنگ جهانی دوم تا فروپاشی اتحاد شوروی، پیش از پنجاه سال تحولات جهانی را تحت الشعاع خود قرار داد چند نقطه شروع مهم داشت. یکی از این نقاط، حوزه تحت اشغال ارتش سرخ در ایران بود که در پاییز 1324 صحنة تشکیل دو حکومت خودمختار در تبریز و مهاباد گشت. اعضای هیئت دیپلماتیک آمریکا در ایران، به ویژه مقامات کنسولگری تبریز تحولات آن سامان را با دقت دنبال کرده و گزارش میکردند. در واقع، آمریکا ناظر بیطرف و راوی بینظر ماجرا نبود؛ همان گونه که در سطح مناسبات بین المللی و در آستانة شکل‌گیری جنگ سردی که در پیشروی بود در مقام مقابله با توسعه طلبی روسیه شوروی برآمد و از این رهگذر، مخاطره ای اساسی را برطرف ساخت که تمامیت ارضی و استقلال ایران را هدف قرار داده بود، در سطحی کوچکتر، چون در سطح تحولات منطقه ای آذربایجان نیز با سیاستی که در جهت دور ساختن کردها از فرقه دموکرات اتخاذ کرد، روش مشابهی را در پیش گرفت. در کتاب حاضر، گزیده ای از گزارشهای دیپلماتهای آمریکایی درباره موضوع و مناسبات و تنشهای دو حوزه تبریز و مهاباد، ارائه شده است. بخش اصلی این گزارش‌ها به قلم «جرالد. اف. دوهر» می‌باشند که در فاصله اسفند 1324 تا مهر 1325 در تبریز کنسول یار بود و در سالهای بعد نیز در مقام وابسته عشایری سفارت آمریکا در ایران، در زمینه ای مشابه فعالیت داشت.