زمان اتفاقات رمان در اوایل دورۀ تایشو، یعنی سال ۱۹۱۲ و مرگ میجی و آغاز سلطنت امپراتور جدید است. لحظۀ گذار در سراسر ژاپن به ‌شدت احساس می‏شد. شخصیت بی‏نام قهرمان بخش اول و طولانی رمان، «سنسی و من»، جوانی ساده ‏لوح و جدی است که در آستانۀ فارغ‏ التحصیلی از دانشگاه امپریال است؛ او یکی از نخبگان نسل جدید است که قرار است میراث دورۀ جدید را به ارث برد. موضوع، رابطۀ دشوار و عمیق او با مردی مسن‏تر است که او را سنسی [معلم] می‏نامد. بخش میانی و کوتاه رمان اشتیاق و رابطۀ ناموفق جوان ناشناس و سنسی را در مقابل رابطۀ او با پدرِ محتضرش می‏گذارد. پدر، مانند سنسی، نماد دورۀ میجی است که در آن لحظه در حال افول است. مضامین خیانت و شکست عزم اخلاقی مثل همۀ آثار سوسه‏ کی در کوکورو نیز مضمونی اساسی است. در پایان این بخش، با باز شدن نامۀ طولانی سنسی، آیندۀ جوان نیز تحت ‏الشعاع قرار می‏گیرد. این نامه که بخش پایانی رمان نیز است، از بسیاری جهات شاهکار واقعی اثر است. سنسی در آستانۀ مرگ ناامیدانه‌اش، با نگارش این نامه می‏کوشد خود را از جایگاه ناخواستۀ معلمی بازخرید کند، اما این نامه باعث می‏شود جوانْ ناخواسته مرتکب اشتباه اخلاقی بزرگی شود.