مجموعهای از مقالات محمدجعفرمحجوب دربارهی فرهنگ و ادبیات عامیانهی ایران، با گردآوری حسن ذوالفقاری. این کتاب شامل مقالات و مباحثی از محجوب درباره افسانهها، داستانهای عامیانه و آداب و رسوم مردم ایران (با ذکر نمونههایی) است که پیشتر طی ۵۰ سال در مطبوعات و مجلات فرهنگی و ادبی مثل سخن، ایراننامه، ایرانشناسی، فرهنگ، کتاب هفته، راهنمای کتاب، یغما، کاوش، هفت هنر، هنر و مردم، صدف، نگین و ایرانآباد در ایران و خارج از ایران چاپ شدهاند. مجموع 150 مقاله این کتاب در ۳ بخش کلیات، داستانها، و آداب و رسوم و آیینها تنظیم شدهاند. در ابتدای کتاب کارنامهی دکتر محجوب و پس از آن فهرست مطالب کتاب، بعد متن اصلی و در انتها فهرست و نمایههای اسامی اشخاص، اماکن، کتابها و داستانها آمده استبخش نخست کتاب شامل گفتارهایی است درباره "فرهنگ عوام"، "فرهنگ عامه و زندگی" و "شاهنامه و فرهنگ عامه". بخش دوم در سه فصل تدوین شده است: فصل اول دربارهی داستانهای عامیانه و شامل بررسی انواع داستان از نظر موضوع، محتوا، ساخت، ارزش و اهمیت آنهاست. فصل دوم به معرفی ۳۵ داستان عامیانه و شرح، بسط، معرفی و تبیین ویژگیهای زبانی، ادبی، محتوایی و ریختشناسی هر یک پرداخته است. این بخش که جنبهی کتابشناختی دارد، خواننده را با بخشی از حوزهی ادبیات داستانی عامیانه آشنا میکند و از این نظر، کاری تازه است. از داستانهایی که در این بخش معرفی شدهاند میتوان به این موارد اشاره کرد: سمک عیار، ابومسلم نامه، امیر ارسلان رومی، اخترنامه، دارابنامه، داستان فیروزشاه، و بهرام و گلاندام. معرفی این آثار داستانی در دهههای گذشته که گاه برای اولین بار صورت میگرفت، باعث شد بعدها محققان آنها را به صورت مستقل چاپ یا دربارهشان تحقیق کنند. فصل سوم این بخش نیز منتخبی است از آثار داستانی عامیانه با شرح توضیح داستانها. از جمله: ابومسلمنامه، بوستان خیال، حمزهنامه، داستان فیروزشاه، الف لیله و لیله، افسانه گلریز، آذربرزیننامه، کلثوم ننه و فتوتنامهی امیر المومنین علی بن ابیطالب. بخش سوم کتاب شامل معرفی مقالات مربوط به آداب و رسوم و موضوعاتی چون سخنوری، کبوتر و کبوتربازی، نقالی، قصه خوانی، آیین عیاری، افسانههای مرغان، تاریخ زورخانه، حماسههای دینی و تاثیر تئاتر اروپا بر تعزیه است. این کتاب در سیر مطالعهی ادبیات عامیانهی ایران، به دلیل پیشتاز بودن دکتر محجوب در کار پژوهش در چنین حوزههایی، از منابع مهم و دست اول به شمار میآید. از مجموع ۱۵۰ مقالهی این کتاب، ۵۷ مقالهی آن در حوزهی ادبیات عامه است. کتاب ادبیات عامیانه ایران مشتمل بر 1338 صفحه میشود
