منتقدان این رمان را موفقترین اثر کلیما در بین کتابهایش میدانند. «عشق و زباله» رمانی زیرکانه، انسانی و حزنانگیز است. وقایع داستان در پراگِ پیش از انقلاب مخملی رخ میدهد. دیدگاههای بیپرده آن درباره عشق، وجدان و خیانت به عمق زندگی در هر دو جوامع تمامیتخواه و دموکراتیک نفوذ میکند. به بیانی دیگر، داستانی رعبانگیز از دنیای زیرزمینی که خواندن آن پس از سه دهه هنوز تازه است. «عشق و زباله» از آن رمانهای شبهزندگینامهای کلاسیک اروپایی است که باورهای مطرحشده در آن به همان اندازه پیرنگ داستان اهمیت دارند. یک نویسنده دگراندیش ساکن پراگ به دلیل عدم امکان چاپ آثارش به شغل جاروکشی در خیابان روی میآورد، اما این جستوجوی روزانه زبالههای شهر نهتنها به سیری در گذشته نویسنده بلکه به مکاشفهای کلی درباره ادبیات، و کافکا بهطور مشخص، و نزاع بین آزادی و احساس گناه منتهی میشود. نویسنده که در دوران کودکی از گتوی پراگ جان بهدر برده و هنوز از کابوس مرگهایی که شاهدشان بوده خلاصی نیافته است، راه نجات را در پناهبردن به ادبیات مییابد: «من به قدرت شگفتانگیز ادبیات و در کُل قوه تخیل انسان پی بردم: به زندهکردن مردگان و جلوگیری از مردن زندگان. چنین معجزهای حیرت مرا برانگیخت. و از آنجا بود که آرزویی در وجودم جوانه زد تا به چیزی شبیه به آن دست یابم.»
