بحث اصلی من در این گفتار تماس و مراوده میان دو تمدن بزرگ مدیترانه‌ای _تمدن مسیحی و تمدن اسلامی_ از طریق مترجمان و دیلماج‌ها است. شاید بی‌جا نباشد که ابتدا به یکی چند تفاوت آشکار بین این دو فرهنگ اشاره کنم. نیاز به آموختن زبان‌های خارجی از دیرباز نزد مسیحیان احساس شده بود. مسیحیان زبان بومی‌شان هرچه بود اگر می‌خواستند فاضل و تحصیل‌کرده به شمار روند، می‌بایست دو زبان باستانی _لاتین و یونانی_ و اگر می‌خواستند متون مقدسشان را به زبان اصلی بخوانند دو زبان دیگر _عبرانی و آرامی_ بیاموزند. از این گذشته خودشان هم به زبان‌های متعدد صحبت میکردند...