مجموعه‌ی حاضر که حاصل قریب 10 سال جستجو و تحقیق درباره‌ی عارف است انتخابی‌ست از مقالات، گفتارها و گفت‌وگوهایی که درباره‌ی زندگی و سروده‌های طی 80 سال گذشته در کتاب‌ها و نشریات مختلف از دوران « یگانه شاعر ملّی ایران » حیات عارف تاکنون منتشر شده است و پاره‌ای دیگر برای نخستین بار است که در این یادنامه به طبع سپرده می‌شود. این گفتارها شامل بررسی زندگی، شعر و تصنیف‌های عارف، جایگاه عارف در شعر و ادب عصر مشروطه، مناسبات عارف با معاصران و دوستی‌ها و دشمنی‌های متقابل و از جمله عیان شدن آنچه به خاصمه‌ی او و ایرج میرزا کشید، خاطراتی از مشاهیر که با او دوستی، مکاتبه یا حشر و نشر داشته‌اند، سرنوشت چاپ آثار عارف در دوران حیات و پس از مرگ، سوگ‌سروده‌هایی برای عارف و حتی تنها گفتار مکتوبی که از جیران خدمتکار با وفای عارف برجای مانده است.