انتشارات مرکز-  سال ۱۳۸۱
کتاب عرفان و رندی در شعر حافظ یکی از مهم‌ترین آثار معاصر در حافظ‌پژوهی است. نویسنده، داریوش آشوری، در این کتاب می‌کوشد جهان‌بینی حافظ را نه صرفاً از زاویهٔ تصوف سنتی، بلکه از طریق پیوند دو مفهوم کلیدی «عرفان» و «رندی» توضیح دهد. این کتاب در واقع بازنگری و گسترش اثری است که پیش‌تر با عنوان «هستی‌شناسی حافظ» منتشر شده بود.  
ایدهٔ اصلی کتاب
آشوری معتقد است که برای فهم حافظ نباید «عرفان» و «رندی» را دو مفهوم جداگانه دانست. از نگاه او، رندی در شعر حافظ صرفاً به معنای لاابالی‌گری یا خوش‌باشی نیست، بلکه نوعی موضع فکری و وجودی در برابر ریاکاری، زهد فروشی و جزم‌اندیشی است. رندِ حافظ انسانی است که به حقیقتی عمیق‌تر از ظواهر دینی و اجتماعی دست یافته است.  
رندی چیست؟
در تفسیر آشوری، «رند» شخصیتی است که:
* از قید تعصب و ظاهرسازی آزاد است.
* حقیقت را بر ظاهر ترجیح می‌دهد.
* با زاهد ریاکار و محتسب در ستیز است.
* به آزادی روحی و تجربهٔ مستقیم حقیقت اهمیت می‌دهد.  
به همین دلیل، شخصیت‌هایی مانند زاهد، واعظ و محتسب در غزل‌های حافظ اغلب در برابر «رند» قرار می‌گیرند.
عرفان حافظ از نگاه آشوری
آشوری حافظ را عارف می‌داند، اما نه عارفی خانقاهی و وابسته به نهادهای رسمی تصوف. او معتقد است عرفان حافظ با نوعی نگاه شاعرانه و وجودی به جهان همراه است؛ جهانی که در آن عشق، زیبایی، شراب، خرابات و پیر مغان همگی نمادهایی برای بیان تجربهٔ معنوی‌اند.  
اهمیت کتاب
این کتاب به دلیل استفاده از روش‌های جدید علوم انسانی و نگاه فلسفی به حافظ، بحث‌های فراوانی در میان حافظ‌شناسان برانگیخت. بسیاری آن را از تأثیرگذارترین آثار معاصر دربارهٔ حافظ می‌دانند، هرچند برخی منتقدان معتقدند آشوری گاهی مفاهیم مدرن را بیش از حد بر شعر حافظ تطبیق می‌دهد.