در تاریخ دویست ساله اخیر ایران و در دوران سلسله های پادشاهی قاجاریه و پهلوی دو دولتمرد ایرانی با نگارش خاطرات و حوادث زندگی شان دوسند بسیار با ارزش و کم نظیر از خود بیادگار گذاشتند که هر دو اثر در شناخت روحیه حاکم استبدادی سلطنت بی مانند است . با توجه به قرابت و همنشینی مستمرو طولانی این دو یکی با ناصرالدین شاه و دیگری با محمد رضا شاه پهلوی ، یادداشت های روزانه آنها از اهمیت و جایگاهی والا و استثنایی برخورداراست .محمدحسن خان اعتمادالسلطنه ( صنیع الدوله ) در مقام وزیر انطباعات ناصری و امیر اسداله اعلم وزیر دربار و بقولی دوست گرمابه وگلستان محمد رضا پهلوی با بجای گذاشتن چنین ارثیه های تاریخی با ارزشی چنان تصویری از روحیات این دو پادشاه و اوضاع و احوال اجتماعی روزگار خود ترسیم کرده اند که هیچ محقق و مورخی در بررسی و پرداختن به حوادث و اتفاقات آن ایام بی نیاز از مراجعه ومطالعه این دو اثر با ارزش نیست. این کتاب، بخشی از یادداشت های روزانه «محمد حسن خان اعتماد السلطنه»، مربوط به سال های 1300 و 1301 ه. ق است. نویسنده این یادداشت ها، از رجال و شخصیت های برجسته عصر ناصری و وزیر انطباعات در آن دوره بوده است. او که با «ناصرالدین شاه» قرابت و همنشینی مستمر داشت و مورد اعتماد شاه بود، با نگارش این یادداشت ها، گزارش ارزشمندی از روحیات «ناصرالدین شاه» و اوضاع و احوال اجتماعی عصر او برای پژوهشگران تاریخ به یادگار گذاشته است. کتاب حاضر بر اساس نسخه ای از یادداشت های «اعتماد السلطنه» که مربوط به سال های 1300 و 1301 ه. ق است و در کتابخانه مجلس نگهداری می شود، تصحیح و منتشر شده است. اهمیت این یادداشت ها به حدی است که هیچ مورخ و محققی در بررسی و پرداختن به حوادث و اتفاقات عصر ناصری، بی نیاز از مراجعه و مطالعه آنها نیست.
