شاید کمتر کسی را از رجال سیاسی و فرهنگی ایران بتوان سراغ کرد که در ثبت وقایع روزانه زندگی خود به اندازه محمدعلی فروغی (۱۲۵۶−۱۳۲۴) مداومت به خرج داده باشد. فروغی از بیست و شش سالگی به نوشتن وقایع زندگیاش پرداخت و با همه مشغلهای که در ادوار مختلف عمر خویش داشت این کار را با جد و جهد دنبال کرد. او خود در عنفوان جوانی نوشته است که بدین یادداشتنویسی روی آورده تا مرآت حیاتش باشد؛ و امروز این روزنامه حیات - که حدودا هجده سال از ایام زندگی او را در بردارد - برای ما یادگار فرهنگی گرانبهایی است که بخشی از تاریخ سیاسی و فرهنگی کشورمان را آینگی میکند. کتاب حاضر از سه بخش اصلی تشکیل شده است. بخش اول، که خاطرات اوست رساله مستقلی است که فروغی احتمالا در واپسین سال زندگی درباره خاندان، پدر و احوال خود نوشته و خصوصا اوضاع سیاسی و اجتماعی ایران در عهد ناصری بهخوبی شرح داده است، اما متاسفانه مهلت نیافته تا آن را بهپایان برساند. بخش دوم یادداشتهای روزانه اوست از پانزده سال پراکنده میان سالهای ۱۲۹۳ تا ۱۳۲۰ که گاه به تفصیل و گاه به اجمال وقایع را روز به روز، حتی در سختترین شرایط سیاسی، به رشته تحریر درآورده است. بخش سوم، که تحت عنوان پیوستها آمده، بیشتر مشروح ملاقاتهای او با سران کشورهای دیگر، گزارشی از امور شواری جامعه ملل و چند نامه است.
خاطرات محمدعلی فروغی؛ به همراه یادداشتهای روزانه از سالهای ۱۲۹۳ تا ۱۳۲۰
LIB1 B.B-2




























































