این کتاب برای کسانی نوشته شده است که مایل اند با کسب دانشی پایه ای درباره ی روش های نظام مند تحلیل متون ادبی، توانایی خود در نقد آثار ادبی و هنری را تقویت کنند. از این رو، اصول و مبانی تحلیل ادبی با زبانی روشن و با توضیحات مبسوط شرح داده شده است. به این منظور، نویسنده شیوه ی تحلیل شعر، داستان کوتاه، رمان، نمایشنامه و فیلم سینمایی را با ذکر مثال های متعدد توضیح می دهد و اصطلاحات تخصصی را که در نقد آثار ادبی و هنری کاربرد دارند به خواننده معرفی می کند. دکتر پاینده با افزودن زیرنوشت های توضیحی درباره ی اصطلاحات نقد ادبی و نویسندگان و آثاری که در کتاب مورد اشاره قرار گرفته اند، کوشیده است تا فهم مطالب آن برای خواننده ی فارسی زبان تا حد ممکن راحت تر شود.