کتابی است که کارل مارکس در سال ۱۸۴۳ نوشته‌است و برای اولین بار در سال ۱۸۴۴ در پاریس در سالنامه آلمانی فرانسوی منتشر شد. در این کتاب مارکس به نقد آرای برونو باور در کتاب «مسئله یهود» می‌پردازد و شامل اولین تلاش‌های مارکس برای صورت‌بندی نظریه ماتریالیسم تاریخی است. موضوع اصلی کتاب نقد عقاید برونو باور از هگلی‌های جوان آلمان علیه مبارزه برای آزادی مذهبی یهودیان است. باور معتقد بود که برابری مذهبی برای یهودیان چیزی جز برابری با بردگان نیست. چون آلمانی‌ها را بردگان دولت مسیحی می‌دانست. او این سؤال را مطرح می‌کرد که اگر یهودیان حاضر به پیوستن به مبارزه عمومی در راه رسیدن به دولتی آزاد در آلمان نیستند، چرا آلمانی‌های آزادیخواه باید به آنها در مبارزه برای کسب حقوق مدنی و آزادی‌های مذهبی کمک کنند؟