بررسی آزموده‌های دیگران در امور سیاسی و اجتماعی، به‌طور کلی مفید و ضروری است. اما بررسی تاریخ تحولات سیاسی فرانسه به دلایل گوناگون خواندنی‌تر است. به‌راستی می‌توان فرانسه را کارگاه و موزه نظام‌های سیاسی گوناگون دانست. کمتر نظام حکومتی است که در کارگاه تاریخ سیاسی فرانسویان آزموده نشده باشد. فرانسوی‌ها تاکنون پانزده‌بار قانون اساسی خود را تغییر دادند. پنج جمهوری، دو امپراطوری و یک پادشاهی مشروطه میوه این آزمایش‌های پی‌درپی است. اگرچه به‌ظاهر روح ناآرام فرانسوی‌ها بیش از نیم قرن در جمهوری پنجم آرام گرفته، ولی همچنان عده‌ای از گذرِ از این جمهوری و درافکندن ششمین جمهور سخن می‌گویند. بنابراین بررسی سیاست و حکومت در فرانسه درنگی در نظام‌های گوناگون سیاسی‌ است. سخن اصلی این کتاب، فرانسه کنونی؛ یعنی ساختار سیاسی کشور در جمهوری پنجم است و باوجود نگاهی گذرا به تاریخ تحولات سیاسی، هدف فهم نظام امروز فرانسه است. کوشش شده است تا هنگام نگارش این کتاب رویدادهای سیاسی و تاریخ و تحولات ساختاری حقوقی رصد و مورد بررسی قرار گیرد. در بخش نخست، رویدادهای سیاسی از پیروزی انقلاب تا جمهوری چهارم بررسی می‌شود. رویدادهای جمهوری پنجم، ساختار نظام سیاسی کنونی فرانسه، نظام انتخاباتی، روابط قدرت‌های ملی و محلی و احزاب سیاسی سرفصل‌های دیگر این نوشتار است.